Οι νευρώνες στο... μικροσκόπιο [ΟΜΙΛΙΑ]

Μια ομιλία του Νευροεπιστήμονα Carl Schoonover στο ΤΕD2012, σχετικά με τις μεθόδους που επέτρεψαν στους επιστήμονες να 'δουν' τον εγκέφαλο σε κυτταρικό και μοριακό επίπεδο.

Colwyn Trevarthen: Μοίρασμα εμπειριών από τη γέννηση [ΟΜΙΛΙΑ]

Μία ομιλία του Colwyn Trevarthen, Καθηγητή Ψυχολογίας του Παιδιού και Ψυχοβιολογίας στο Παν/μιο του Εδιμβούργου με τίτλο 'Ready to Share Experience From Birth'  [Οκτ.2010, University of Notre Dame: Symposium on Human Nature and Early Experience. Διάρκεια ομιλίας 00:52]

Frans de Waal: Ηθική συμπεριφορά στα ζώα [ΟΜΙΛΙΑ]

Η ενσυναίσθηση, η συνεργασία, η δικαιοσύνη και η αμοιβαιότητα θεωρούνται καθαρά ανθρώπινες αρετές. Ωστόσο, ο Frans de Waal, o oποίος μελετά την κοινωνική ευφυΐα των πρωτευόντων και άλλων θηλαστικών, μοιράζεται κάποια εντυπωσιακά βίντεο από πειράματα που δείχνουν πως πολλά από τα εν λόγω χαρακτηριστικά δεν αποτελούν αποκλειστικά ανθρώπινο προνόμιο. [Ομιλία στο TEDxPeachtree - Nοεμ. 2011]

Neil Burgess: Πώς ο εγκέφαλός μας γνωρίζει πού βρισκόμαστε [ΟΜΙΛΙΑ]

Πώς θυμόμαστε πού παρκάραμε το αυτοκίνητό μας; Πώς γνωρίζουμε αν κινούμαστε προς τη σωστή κατεύθυνση; Ο Νευροεπιστήμονας  Neil Burgess [University College London] μελετά τους νευρικούς μηχανισμούς που είναι υπεύθυνοι για τη χαρτογράφηση του χώρου που μας περιβάλλει, και πώς αυτοί συνδέονται με τη μνήμη και την φαντασία.

Stuard Brown: Η σημασία του Παιχνιδιού [ΟΜΙΛΙΑ]

Ο Στιούαρτ Μπράουν ερευνά τη σημασία του παιχνιδιού. Υποστηρίζει πως το χιούμορ, το παιχνίδι, το φλερτ, η φαντασία, ακόμα και το σκληρό πολλές φορές παιχνίδι, μας προσφέρουν κάτι παραπάνω από απλή διασκέδαση.

H μελέτη της γλωσσικής ανάπτυξης πριν από ...120 χρόνια! [ΑΡΘΡΟ]

Βρήκα ένα πολύ παλιό επιστημονικό δημοσίευμα, έναν 'θησαυρό' από το 1893 (!!!).

Ασχολείται με την ανάπτυξη της γλώσσας στο παιδί και παρουσιάζει αποτελέσματα παρατηρήσεων εκείνης της εποχής... Πολύ ενδιαφέρον! 

Είναι εντυπωσιακό πώς κάποιες ιδέες πάνε κι έρχονται 1+ αιώνα τώρα...

Διαβάστε το άρθρο στο JSTOR:

Tracy F. (1893). The language of Childhood. The American Journal of Psychology, Vol. 6, No. 1 (Oct., 1893), pp. 107-138.

Antonio Damasio: Συγκινήσεις, συναισθήματα, νόηση, συνείδηση [ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ]

Ο Νευροεπιστήμονας  Antonio Damasio, έχει αφιερώσει μεγάλο μέρος της ζωής του στη μελέτη των ανθρώπινων συγκινήσεων, των συναισθημάτων, των βιολογικών τους βάσεων, του ρόλου τους στη νοητική και κοινωνική ζωή των ανθρώπων, αλλά και στην ανάδυση της συνείδησης. [βλ.και παλαιότερη ανάρτηση]. 
Mία από τις βασικές θέσεις του Damasio είναι πως η νόηση είναι αλληλένδετη με τις  συγκινήσεις και τα συναισθήματα. Τα συναισθήματα δεν είναι μία εξελικτική πολυτέλεια, αλλά σημαντικοί πυλώνες της σκέψης και μίας φυσιολογικής κοινωνικής συμπεριφοράς, απαραίτητα για τη διατήρηση της ομοιοστασίας στον άνθρωπο, όπως ο Damasio υποστηρίζει. 
Ακολουθεί μία συνέντευξή του στην οποία εξηγεί κάποια από τα ευρήματα και θέσεις του. 

3ο Πανελλήνιο Συνέδριο Εξελικτικής Ψυχολογίας [Θεσ/νίκη, Μάιος 2012]

Ο κλάδος της Εξελικτικής Ψυχολογίας της Ελληνικής Ψυχολογικής Εταιρείας σε συνεργασία με το Τμήμα Ψυχολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου της Θεσσαλονίκης θα διοργανώσουν το 3ο Πανελλήνιο Συνέδριο Εξελικτικής Ψυχολογίας, με τίτλο 'Από τη σχέση στις σχέσεις' το οποίο θα πραγματοποιηθεί 27-30 Μαΐου 2012 στη Θεσσαλονίκη.
Δείτε την ιστοσελίδα του Συνεδρίου.

Επιστημονικό πρόγραμμα:
1. Για να κατεβάσετε το τελικό πρόγραμμα πατήστε εδώ.

2. Για να κατεβάσετε το βιβλίο των περιλήψεων πατήστε εδώ.

Μία Δαρβινική θεωρία της Ομορφιάς [ΟΜΙΛΙΑ]

Μία ομιλία του Καθ.Φιλοσοφίας Denis Dutton στο TED κατά την οποία εξηγεί τη θεωρία του σχετικά με την Ομορφιά: η ομορφιά που βρίσκουμε στην τέχνη, τη μουσική, τα τοπία, τα πρόσωπα, κλπ. δεν είναι υποκειμενική, αλλά  μέρος της ανθρώπινης φύσης με βαθιές εξελικτικές ρίζες. 

Μουσική και Σύνδρομο Williams [ΒΙΝΤΕΟ]

Μπορεί να μην έχουν αίσθηση του χρόνου, να μην μπορούν να μετρήσουν μέχρι το δέκα, αλλά έχουν μία εκπληκτική αίσθηση της μουσικής και του ρυθμού.

Ένα σύντομο βίντεο για τις μουσικές ικανότητες των ατόμων με Σύνδρομο Ουίλιαμς, από έρευνες του Καθ. Daniel Levitin.

Νότες & Νευρώνες [ΣΥΖΗΤΗΣΗ]

Όταν σκεφτόμαστε σχετικά με τη μουσική, τείνουμε να την συσχετίζουμε με μία καθαρά ακουστική δραστηριότητα, αλλά πόσο βαθιά πηγαίνει στην πραγματικότητα; Είναι η απόκρισή μας σε μουσικά ερεθίσματα εγγενής ή πολιτισμικά καθορισμένη; 

Αυτά είναι μερικά από τα ερωτήματα συζητούνται σε ένα ενδιαφέρον πρόγραμμα του World Science Festival με τίτλο: "Notes & Neurons: In Search of the Common Chorus" [με μια απρόσμενη αρχή από τον Bobby McFerrin!]  (συνολική διάρκεια: 1:45:00)

Colwyn Trevarthen: Σχέσεις και Επικοινωνία κατά τη βρεφική ηλικία [ΟΜΙΛΙΑ]

Τέσσερα σύντομα βίντεο στα οποία ο Καθ. Colwyn Trevarthen μιλά για την Επικοινωνία, τη Γλώσσα, τη Μουσικότητα της γλώσσας και τον ρόλο των ανθρώπινων σχέσεων στη βρεφική ηλικία. 
Ο Colwyn Trevarthen είναι Επίτιμος Καθηγητής Ψυχολογίας του Παιδιού και Ψυχοβιολογίας στο Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου, καθώς και Μέλος της Royal Society of Edinburgh και Αντιπρόεδρος της British Association for Early Childhood Education. Γνωστός για τη διατύπωση της αναπτυξιακής Θεωρίας της έμφυτης Διυποκειμενικότητας, έχει δημοσιεύσει, μεταξύ άλλων, πληθώρα εργασιών σχετικά με την ανάπτυξη του εγκεφάλου, τη βρεφική επικοινωνία, τον ρόλο της μουσικής και των συγκινήσεων στην επικοινωνία και στην ανάπτυξη.

Antonio Damasio: Προσεγγίζοντας την συνείδηση [ΟΜΙΛΙΑ]

Kάθε πρωί που ξυπνάμε ανακτούμε τη συνείδηση - αυτό είναι ένα εκπληκτικό γεγονός - αλλά τι ακριβώς είναι αυτό που ανακτούμε; Ο Νευροεπιστήμονας Antonio Damasio χρησιμοποιεί το απλό αυτό ερώτημα για να μας δώσει μία ιδέα του πώς ο εγκέφαλός μας δημιουργεί την αίσθηση του εαυτού [Ομιλία στο TedX 2011, Μάρτιος 2011]

VS Ramachandran: The Tell-Tale Brain [ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ]

Βίντεο από την παρουσίαση του τελευταίου βιβλίου του Vilayanur Ramachandran 'The Tell-Tale Brain: A Neuroscientist's Quest for What Makes Us Human' (Ιανουάριος 2011, La Jolla, CA).

Μουσική, Επιστήμη & Ιατρική [ΚΥΚΛΟΣ ΔΙΑΛΕΞΕΩΝ]

Τον Μάρτιο του 2011, στην Ακαδημία Επιστημών της Νέας Υόρκης, έλαβε χώρα ένα διεπιστημονικό συμπόσιο με θέμα 'Μουσική, Επιστήμη & Ιατρική'.

Στόχος του συμποσίου ήταν η παρουσίαση σύγχρονων επιστημονικών πορισμάτων σχετικά με τη μουσική και των πιθανών τους εφαρμογών στην κλινική πρακτική και στη φυσιολογική λειτουργία (νευρογνωστικοί μηχανισμοί, ορμονικές και μεταβολικές αποκρίσεις, έλεγχος πόνου, κινητικές λειτουργίες, κλπ). Απώτερος σκοπός η ενδυνάμωση του διαλόγου μεταξύ των σχετικών επιστημών (Φυσιολογία, Νευροεπιστήμες, Ιατρική, Ψυχολογία, Μουσική εκπαίδευση, κλπ.). 
Ακολουθούν τα βίντεο των ομιλιών, καθώς και συνεντεύξεις με κάποιους από τους ομιλητές. 

Γιατί μας αρέσει ό,τι μας αρέσει; [ΟΜΙΛΙΑ]

Ο Καθ. Εξελικτικής Ψυχολογίας Paul Bloom (Yale University) μιλά για το πώς κάποια χαρακτηριστικά του ανθρώπινου νου εξηγούν τις παράξενες επιθυμίες μας, τα γούστα μας και αυτά που μας προκαλούν ευχαρίστηση. Ομιλία στην RSA [Royal Society of Arts],  Ιούλιος 2011.

To διάβασα στο thecoolhunter.net και μου άρεσε:
'Music is what feelings sound like'
ή στα ελληνικά: 'Η Μουσική είναι ο ήχος των συναισθημάτων μας'.

Επιστημονική Ημερίδα Νευροψυχολογίας [Θεσ/νίκη, 16 Δεκ. 2011]

Ο Κλάδος Νευροψυχολογίας της Ελληνικής Ψυχολογικής Εταιρείας & το Εργαστήριο Γνωστικής Νευροεπιστήμης του Τμήματος Ψυχολογίας, Α.Π.Θ. οργανώνουν μία Επιστημονική Ημερίδα  με Θέμα 'Ανάπτυξη Πολιτισμικά Κατάλληλων Νευροψυχολογικών Δοκιμασιών για τον Ελληνικό Πληθυσμό'. 

Η ημερίδα θα λάβει χώρα την Παρασκευή 16 Δεκεμβρίου 2011,  Αίθουσα 114, στο παλαιό κτίριο Φιλοσοφικής Σχολής,  Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης.

Γιατί είμαστε μουσικά όντα [ΟΜΙΛΙΑ]

Ο Henkjan Honing, Καθηγητής Μουσικής Νόησης στο Πανεπιστήμιο του Άμστερνταμ, μιλά στο TEDxAmsterdam 2011, σχετικά με τη μουσικότητα και τις ιδιαίτερες ικανότητες που μας επιτρέπουν να είμαστε μουσικά όντα.

Αλτρουιστικά τρωκτικά [ΑΡΘΡΟ]

Και μιλώντας για αλτρουισμό στα βρέφη, να που και τα ποντικάκια μας εκπλήσσουν 

[Βλ. επίσης παλαιότερη ανάρτηση για τους χιμπατζήδες]

Αναδημοσίευση από 'ΤΟ ΒΗΜΑ' [09/12/2011]

Τα ποντίκια είναι αλτρουιστές: Βοηθούν άλλα ποντίκια που κινδυνεύουν και μοιράζονται μαζί τους την τροφή τους.

Αν και ο περισσότερος κόσμος πιστεύει ότι είναι από τα πιο κακά όντα στον πλανήτη, όπως αποδεικνύεται, τα ποντίκια έχουν μια πολύ καλή πλευρά που θα ζήλευαν πολλοί άνθρωποι: διαθέτουν αλτρουιστική συμπεριφορά και μάλιστα ιδιαίτερα ανεπτυγμένη. Πειράματα που έγιναν στις ΗΠΑ έδειξαν ότι τα ποντίκια σπεύδουν να βοηθήσουν άλλα ποντίκια που βρίσκονται σε κίνδυνο ενώ επίσης μοιράζονται μαζί τους την τροφή τους.

Αίσθηση του δικαίου από κούνια [ΑΡΘΡΟ]

Αναδημοσίευση από 'ΤΟ ΒΗΜΑ' [10.10.2011] 

Η διάκριση του δίκαιου από το άδικο και ο αλτρουισμός αναπτύσσονται ήδη από την ηλικία των 15 μηνών.

Συχνά λέμε ότι τα παιδιά είναι σκληρά και συμπεριφέρονται εγωιστικά θεωρώντας ότι αυτό είναι φυσιολογικό. Η ίδια η επιστήμη άλλωστε πρεσβεύει ότι πριν από την ηλικία των δυο ετών δεν είναι σε θέση να κατανοήσουν την έννοια του αλτρουισμού ενώ αναπτύσσουν το αίσθημα του δικαίου μετά τα έξι ή τα επτά έτη. Μια νέα μελέτη ανατρέπει όμως τα δεδομένα ανακαλύπτοντας αλτρουιστικές και «δίκαιες» τάσεις σε παιδιά μόλις 15 μηνών.

Τα όνειρα διώχνουν τις επώδυνες αναμνήσεις [ΑΡΘΡΟ]

Αναδημοσίευση από 'ΤΟ ΒΗΜΑ' [24/11/2011] 

Τα όνειρα διώχνουν τις επώδυνες αναμνήσεις: 

Μειώνουν τη δραστηριότητα στην αμυγδαλή του εγκεφάλου που συνδέεται με το συναίσθημα. 

Τα όνειρα δρουν ψυχοθεραπευτικά καθώς μπορούν να «απαλύνουν» τις επώδυνες αναμνήσεις, σύμφωνα με νέα μελέτη ειδικών του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας στο Μπέρκλεϊ που δημοσιεύεται στο επιστημονικό περιοδικό «Current Biology».

Ξεχωριστές νοητικές λειτουργίες η προσοχή και η επίγνωση [ΑΡΘΡΟ]

Αναδημοσίευση από: 'Καθημερινή' [21.11.2011]

Μια νέα σειρά από εγκεφαλικές απεικονίσεις, στις οποίες καθοριστικό ρόλο έπαιξε το εργαστήριο ενός ελληνικής καταγωγής επιστήμονα στη Γερμανία, έρχονται να διαχωρίσουν οριστικά δύο νοητικές λειτουργίες που φαίνονται στενά δεμένες μεταξύ τους: την προσοχή και την επίγνωση. 

Τα πρώτα γενέθλια...

Πέρασε κιόλας ένας χρόνος από την πρώτη ανάρτηση στο

'ΓΛΩΣΣΑ, ΝΟΗΣΗ & ΑΝΑΠΤΥΞΗ'

Τι μαθαίνουμε πριν γεννηθούμε; [ΟΜΙΛΙΑ]

Μια σύνοψη κάποιων ερευνητικών πορισμάτων σχετικά με το τι μαθαίνουν τα βρέφη ήδη από την κοιλιά της μαμάς τους. Ομιλία της Annie Murphy Paul από το TEDGlobal 2011 (Ioύλιος 2011).

Εγκέφαλος και κιναίσθηση [ΟΜΙΛΙΑ]

Ο Νευροεπιστήμονας Daniel Wolpert σε μία ομιλία του στο TedGlobal 2011, παρουσιάζει εντυπωσιακά ερευνητικά αποτελέσματα σχετικά με τους πολύπλοκους υπολογισμούς που πρέπει να κάνει ο ανθρώπινος εγκέφαλος για να ελέγξει κάθε κίνηση του σώματος.

Πώς η γλώσσα μεταμόρφωσε την ανθρωπότητα [ΟΜΙΛΙΑ]

Ο βιολόγος Mark Pagel μοιράζεται μια ενδιαφέρουσα θεωρία για τους λόγους για τους οποίους οι άνθρωποι ανέπτυξαν το πολύπλοκο σύστημα της γλώσσας. Ισχυρίζεται πως η γλώσσα είναι ένα κομμάτι «κοινωνικής τεχνολογίας» που επέτρεψε στις πρώιμες ανθρώπινες φυλές την πρόσβαση σε ένα ισχυρό νέο εργαλείο: την συνεργασία. Oμιλία στo TedGlobal 2011.

Αναβοσβήνοντας νευρωνικά δίκτυα... [ΟΜΙΛΙΑ]

Ο Ed Boyden [MIT Media Lab] δείχνει πως, τοποθετώντας γονίδια για φωτοευαίσθητες πρωτεΐνες στα εγκεφαλικά κύτταρα, μπορεί επιλεκτικά να ενεργοποιήσει ή να απενεργοποιήσει συγκεκριμένους νευρώνες με εμφυτεύματα οπτικών ινών.

Διαχωρισμένος εγκέφαλος [ΟΜΙΛΙΑ - RSA Animation]

O Ψυχίατρος Iain McGilchrist περιγράφει τις πραγματικές διαφορές μεταξύ αριστερού και δεξιού εγκεφαλικού ημισφαιρίου. Δεν είναι απλά 'η λογική στο αριστερό και το συναίσθημα στο δεξί' αλλά κάτι πιο πολύπλοκο και ενδιαφέρον...

Ενδιαφέρουσα ομιλία της RSA, η οποία 'ζωντανεύει' με τα σχέδια της CognitiveMedia.

Ένας χάρτης του εγκεφάλου [ΟΜΙΛΙΑ]

Ως διευθυντής του Allen Institute for Brain Science, ο Allan Jones διευθύνει ένα φιλόδοξο ερευνητικό πρόγραμμα, που στοχεύει στην κατασκευή ενός ανοικτού, online, αλληλεπιδραστικού άτλαντα του ανθρώπινου εγκεφάλου. Ομιλία στο TedGlobal, τον Νοέμβριο 2011. [Βιογραφικό και σύνδεσμοι]

Alison Gopnik: Τι σκέφτονται τα μωρά; [ΟΜΙΛΙΑ]

Μία ομιλία της ερευνήτριας Alison Gopnik, Καθηγήτριας Ψυχολογίας και Φιλοσοφίας στο University of California at Berkley, με τίτλο 'What do babies think?'
Η ομιλία έλαβε χώρα στο ΤΕDGlobal 2011 [Ιουλ. 2011]

Ερευνώντας την συναισθηματική και κοινωνική ανάπτυξη των βρεφών [ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ]

Ένα βίντεο στο οποίο ο Καθ. Ed Tronick (Harvard Medical School - Children´s Hospital Boston ) μιλά για την έρευνά του σχετικά με την συναισθηματική και κοινωνική ανάπτυξη των βρεφών. Παρουσιάζει το γνωστό πειραματικό παράδειγμα του 'Ανέκφραστου προσώπου', μιλά για τις επιγενετικές επιδράσεις στην ανάπτυξη, για το πρόγραμμα ψυχικής υγείας γονέων-βρεφών που έχει αναπτύξει στο Παιδιατρικό Νοσοκομείο της Βοστώνης, καθώς και για το νέο διδακτορικό πρόγραμμα που οργανώνει το University of Massachusetts Boston.

8ο Πανελλήνιο Συνέδριο Κοινωνικής Ψυχολογίας [ΔΕΚ.2011]

Η Ελληνική Εταιρεία Κοινωνικής Ψυχολογίας και ο Κλάδος Κοινωνικής Ψυχολογίας της Ελληνικής Ψυχολογικής Εταιρείας οργανώνουν το 8ο Πανελλήνιο Συνέδριο Κοινωνικής Ψυχολογίας στο Δημοτικό Σχολείο Παλαιοκερασιάς Φθιώτιδας, από τις 8 μέχρι τις 11 Δεκεμβρίου 2011. 

Εγκάρδια επικοινωνία [ΕΡΕΥΝΑ]

Πρόσφατη μελέτη έδειξε πως κατά την αλληλεπίδραση 3μηνων βρεφών με τις μητέρες τους, εκτός από τον ήδη γνωστό συγχρονισμό κινήσεων, εκφράσεων και εκφωνημάτων, λαμβάνει χώρα και συντονισμός των χτύπων της καρδιάς τους!

3ο Πανελλήνιο Συνέδριο Γνωστικής Ψυχολογίας

Το 3ο Πανελλήνιο Συνέδριο Γνωστικής Ψυχολογίας με γενικό τίτλο 'Γνώση και Μάθηση' θα λάβει χώρα στα Ιωάννινα, στις 29 Μαρτίου - 1 Απριλίου 2012. Η προθεσμία για υποβολή Περιλήψεων Εργασιών λήγει σε λίγες ημέρες [10 Οκτωβρίου 2011].
Παράταση προθεσμίας υποβολής περιλήψεων μέχρι τις 20 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2011
Περισσότερες πληροφορίες στην Ιστοσελίδα του Συνεδρίου

NEO: Επιστημονικό πρόγραμμα του συνεδρίου [pdf]

Οι ειδήσεις της ζούγκλας στη νοηματική [ΑΡΘΡΟ]

Αναδημοσίευση από 'ΤΟ ΒΗΜΑ', 06/05/2011

Οι χιμπατζήδες επικοινωνούν στη φύση με 66 χειρονομίες

Ομάδα ερευνητών μελέτησε για δύο χρόνια χιμπαντζήδες στο φυσικό τους περιβάλλον και διαπίστωσε ότι έχουν ένα πλούσιο ρεπερτόριο χειρονομιών με τις οποίες επικοινωνούν μεταξύ τους. Οι ερευνητές κατέγραψαν 66 διαφορετικές χειρονομίες και τώρα προσπαθούν να αποκωδικοποιήσουν την ακριβή ερμηνεία τους.

Η μουσική επηρεάζει την αντίληψή μας [ΕΡΕΥΝΑ]

Η μουσική μπορεί να επηρεάσει τη διάθεσή μας· γνωστό. Όταν ακούμε ένα χαρούμενο ή ένα μελαγχολικό τραγούδι, η διάθεσή μας αλλάζει αντίστοιχα. Ωστόσο, οι αλλαγές στη διάθεση δεν επηρεάζουν μόνο το πώς αισθανόμαστε. Επηρεάζουν και το πώς αντιλαμβανόμαστε τον κόσμο. Για παράδειγμα, βλέπουμε γύρω μας περισσότερα χαρούμενα πρόσωπα όταν είμαστε χαρούμενοι, και αντιστρόφως. 
Σε πρόσφατη έρευνα που πραγματοποιήθηκε στη Σχολή Ψυχολογίας του Πανεπιστημίου του Groningen (Jolij & Meurs, 2011) μελετήθηκε η δραματική επίδραση που μπορεί να έχει η μουσική στην αντίληψη.

Η φωνή της μαμάς είναι ξεχωριστή [ΕΡΕΥΝΑ]

Εδώ και πολλά χρόνια έχει αποδειχθεί πειραματικά πως τα νεογνά από τις πρώτες ώρες της ζωής τους αναγνωρίζουν και προτιμούν τη φωνή της μαμάς τους, έναντι της φωνής κάποιας άλλης γυναίκας (π.χ. DeCasper and Fifer 1980).

Μία πρόσφατη μελέτη (Beauchemin et al., 2010) επιβεβαιώνει τα ευρήματα με ηλεκτροφυσιολογικές μετρήσεις της ενεργοποίησης συγκεκριμένων περιοχών του εγκεφαλικού φλοιού σε νεογνά κατά το πρώτο 24ωρο της ζωής τους.

Παιδική Αμνησία: μία διαχρονική έρευνα σε παιδιά [ΕΡΕΥΝΑ]

Το φαινόμενο της παιδικής αμνησίας, της αδυναμίας μας δηλαδή να θυμόμαστε ως ενήλικες όσα ζήσαμε στα πρώτα χρόνια της ζωής μας, έχει γίνει αντικείμενο πολλών ερευνών [βλ. παλαιότερες αναρτήσεις]. 
Μία πρόσφατη διαχρονική μελέτη, η οποία δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Child Development, ερευνά το φαινόμενο της παιδικής αμνησίας σε 140 παιδιά.

Συνεργασία και εντιμότητα μεταξύ πιθήκων Καπουτσίνων [ΒΙΝΤΕΟ]

Από το ντοκιμαντέρ του BBC "Καπουτσίνοι: The Monkey Puzzle".

Ένα ζευγάρι καπουτσίνων (είδος πιθήκου, Cebus Apella) εμφανίζουν σημάδια συνεργασίας και αισθήματος δικαιοσύνης: δουλεύοουν από κοινού για την επίλυση ενός προβλήματος με τη χρήση εργαλείων, και στη συνέχεια μοιράζονται την ανταμοιβή. Επίσης, φαίνεται να κατανοούν την έννοια της δικαιοσύνης: Όταν μια άνιση αμοιβή δοθεί σε έναν πίθηκο και όχι μια ισότιμη, ο πίθηκος που λαμβάνει το 'χειρότερο' αντίτιμο, προτιμάει να πεινάσει παρά να δεχθεί ...την αδικία. 

Πάλι για τους χιμπατζήδες [ΒΙΝΤΕΟ]

Ένα σύντομο, ενδιαφέρον βίντεο από το "Ape Genius (Ιδιοφυΐα των Πιθήκων) του National Geographic. Ένα ντοκιμαντέρ που δείχνει δεξιότητες επίλυσης προβλημάτων σε χιμπατζήδες, μέσω συνεργασίας. Επίσης, δείχνει χιμπατζήδες να παρέχουν αρωγή σε ανθρώπους, εφόσον κατανοήσουν τι είδους βοήθεια χρειάζεται, ανακτώντας αντικείμενα που είναι απομακρυσμένα από τους ανθρώπους-συντρόφους τους.

Χιμπατζήδες και χρήση εργαλείων [ΒΙΝΤΕΟ]

Οι ερευνητές στο Ινστιτούτο Max Planck στη Γερμανία καταγράφουν τις ευρηματικές προσπάθειες ενός θηλυκού χιμπατζή να πάρει ένα απρόσιτο φιστίκι από τον πάτο από ένα σωλήνα. 
Πολύ όμορφο βίντεο...

Διημερίδα Φοιτητικής Έρευνας στην Ψυχολογία [11 & 12 Ιουνίου 2011]

To Τμήμα Ψυχολογίας του Παντείου Πανεπιστημίου με χαρά αναγγέλλει τη διοργάνωση Διημερίδας Φοιτητικής Έρευνας στην Ψυχολογία, η οποία θα διεξαχθεί Σάββατο και Κυριακή, 11 και 12 Ιουνίου 2011, στο Αμφιθέατρο του Παντείου «Σάκης Καράγιωργας». 

Βρεφικές προτιμήσεις: Μουσική vs. Ομιλία [ΕΡΕΥΝΑ]

Πρόσφατη έρευνα δείχνει πως τα βρέφη φαίνεται πως προτιμούν μουσικά ερεθίσματα έναντι της ομιλίας...

Σε πρόσφατη έκδοση του περιοδικού PNAS, οι Marcel Zentner & Tuomas Eerola παρουσιάζουν αποτελέσματα από δύο πειράματα τα οποία πραγματοποίησαν με 120 βρέφη, ηλικίας 5 έως 24 μηνών. Στα βρέφη παρουσιάζονταν ποικίλα μουσικά και ρυθμικά ερεθίσματα, συμπεριλαμβανομένων ισόχρονων χτυπημάτων τυμπάνων, καθώς και δείγματα ομιλίας, τόσο κανονικής -απευθυνόμενης σε ενηλίκους-, όσο και 'Μητρικής ομιλίας' (ομιλία απευθυνόμενη σε βρέφη, πιο αργή, πιο 'καθαρή' και πιο μελωδική). Οι ερευνητές βρήκαν πως τα βρέφη ανταποκρίνονται με ρυθμικές κινήσεις σημαντικά περισσότερο στη μουσική και σε άλλους ρυθμικούς ήχους, απ' ότι στην ομιλία (βλ. γράφημα στη συνέχεια). 
Τα αποτελέσματα αυτά ενισχύουν προγενέστερα ευρήματα σχετικά με τον συντονισμό των βρεφών, από την ημέρα της γέννησής τους, σε μουσικά και ρυθμικά ερεθίσματα (βλ. βιβλιογραφία στο άρθρο, αλλά και Mazokopaki & Kugiumutzakis, 2009) και, με λόγια του Γ. Κουγιουμουτζάκη (2008), 'την ισχύ της μουσικής ως κινητήριας δύναμης στην ανθρώπινη ζωή από τα πρώτα της βήματα' (σελ. 337).

Η μουσικοθεραπεία στην πρώιμη παρέμβαση [ΑΡΘΡΟ]

Η μουσικοθεραπεία στην πρώιμη παρέμβαση: Θεωρητικό υπόβαθρο και πρακτικές εφαρμογές. Ένα ηλεκτρονικό άρθρο από την Χρ. Παπαηλιού (Επίκουρη Καθηγήτρια, Τμήμα Επιστημών της Προσχολικής Αγωγής, Παν/μιο Αιγαίου), δημοσιευμένο στην Ιστοσελίδα της 'Πανελλήνιας Ένωσης Εκπαιδευτικών Μουσικής Δημόσιας Εκπαίδευσης'. 

Daniel Tammet: Ένας μοναδικός εγκέφαλος [ΒΙΝΤΕΟ]

Ο Daniel Tammet είναι ένας 31χρονος Βρετανός με σύνδρομο Asperger αλλά και εξαιρετικές νοητικές ικανότητες, ένας από τους λίγους 'savants' [Σύνδρομο του savant ή του 'σοφού'] του κόσμου. Μπορεί να κάνει υπολογισμούς με 100 δεκαδικά ψηφία, και να μάθει μία γλώσσα σε μία εβδομάδα. Σε αντίθεση με τους περισσότερους savants, ο Daniel μπορεί να μιλήσει και να εξηγήσει με μεγάλη παραστατικότητα πώς σκέφτεται και τι συμβαίνει στο μυαλό του όσο πραγματοποιεί τους θαυμαστούς αυτούς υπολογισμούς. Μάλιστα έχει γράψει και δύο βιβλία [Born on a Blue Day & Embracing the Wide Sky] στα οποία περιγράφει με μεγάλη λεπτομέρεια τις νοητικές του εμπειρίες.
Στο ακόλουθο 50λεπτο ντοκιμαντέρ ['The boy with the incredible Brain'], ο Daniel ταξιδεύει στην Αμερική για να συναντηθεί με ερευνητές οι οποίοι προσπαθούν να κατανοήσουν τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί ο νους του. 
Δείτε επίσης, στη συνέχεια, μία συνέντευξη που έδωσε το 2005 στην εκπομπή Late Show.
Πολύ ενδιαφέρον!

Τα βρέφη θυμούνται μελωδίες που άκουγαν πριν γεννηθούν [ΕΡΕΥΝΑ]

Όλες οι μανούλες το υποψιαζόμασταν. Πρόσφατα επιβεβαιώθηκε και πειραματικά:

Βρέφη λίγων εβδομάδων φαίνεται πως θυμούνται και αναγνωρίζουν μία μελωδία την οποία άκουγαν συχνά όσο ήταν στην κοιλιά της μαμάς τους, κατά τις 3 τελευταίες εβδομάδες της κύησης.

Ξεμπλέκωντας την 'καλωδίωση' του εγκεφάλου... [ΒΙΝΤΕΟ, ΑΡΘΡΟ]

Ένα βίντεο, στο οποίο εξηγείται πώς, για πρώτη φορά, οι επιστήμονες ανέλυσαν με χρήση μικροσκοπίου ηλεκτρονίων την 'καλωδίωση' ενός μικρού τμήματος του εγκεφάλου του ποντικού και τη συσχέτισαν με τη λειτουργία των μεμονωμένων νευρώνων.

>>> Δείτε το βίντεο στο Scientific American.
>>> Διαβάστε το πρωτότυπο άρθρο στο περιοδικό Nature 

3ο Πανελλήνιο Συνέδριο Επιστημών Εκπαίδευσης

Ο Τομέας Ειδικής Παιδαγωγικής και Ψυχολογίας και το Κέντρο Μελέτης Ψυχοφυσιολογίας και Εκπαίδευσης του Παιδαγωγικού Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Αθηνών σε συνεργασία με άλλες Σχολές και Τμήματα των Ελληνικών Α.Ε.Ι, διοργανώνει το 3ο Πανελλήνιο Συνέδριο Επιστημών Εκπαίδευσης, με θέμα 'Άτομα υψηλής νοημοσύνης: ιστορικές, βιολογικές, κοινωνικές, εκπαιδευτικές διαστάσεις. Η εκπαίδευση των χαρισματικών παιδιών στην Ελλάδα'.

Το συνέδριο θα πραγματοποιηθεί στην Αθήνα από 2 έως 5 Ιουνίου 2011, στο ξενοδοχείο Divani Caravel (Βασ. Αλεξάνδρου 2). 


>>> Κατεβάστε το πρόγραμμα του Συνεδρίου

Δελφίνια μιμούνται ακόμα και με κλειστά μάτια [ΒΙΝΤΕΟ]

Ερευνητές στη Florida [ΗΠΑ] μελετούν την εντυπωσιακή μιμητική ικανότητα των δελφινιών. Στο ακόλουθο βίντεο, ένα δελφίνι μιμείται τις κινήσεις ενός άλλου δελφινιού, ακόμα και με κλειστά μάτια...!
>>> Δείτε το βίντεο στο Scientific American

Oliver Sacks: Σύνδρομο Charles Bonnet - μία οπτική ψευδαίσθηση [ΟΜΙΛΙΑ]

Ψευδαίσθηση ενός
ατόμου με γλαύκωμα

Σε ένα ενδιαφέρον βίντεο, ο νευρολόγος και συγγραφέας Oliver Sacks [δείτε και σε παλαιότερες αναρτήσεις] φέρνει στην προσοχή μας το σύνδρομο Τσαρλς Μπόνετ. Πρόκειται για αληθοφανείς ψευδαισθήσεις που βιώνουν  άτομα με οπτικές βλάβες. Περιγράφει τις εμπειρίες των ασθενών του με συμπονετική λεπτομέρεια και μας μεταφέρει στις βιολογικές βάσεις αυτού του αφανούς φαινομένου. 
Σε ένα άρθρο που ακολουθεί, συζητείται η σχέση που μπορεί να έχουν τέτοιου είδους ψευδαισθήσεις που προκαλούνται από την αποστέρηση οπτικών ερεθισμάτων με τα όνειρα ... 

VS Ramachandran: Κατοπτρικοί νευρώνες [ΒΙΝΤΕΟ & ΑΡΘΡΟ]

Ο νευροεπιστήμονας Vilayanur Ramachandran [Βιλάιανουρ Ραματσάντραν] περιγράφει τις συναρπαστικές λειτουργίες των κατοπτρικών νευρώνων. 
Οι νεοανακαλυφθέντες αυτοί νευρώνες, καθιστούν εφικτές σύνθετες κοινωνικές συμπεριφορές [όπως η μίμηση, η ενσυναίσθηση, η γλωσσική επικοινωνία, κλπ], οι οποίες συνέβαλαν στη θεμελίωση του ανθρώπινου πολιτισμού έτσι όπως τον γνωρίζουμε. [Διαβάστε και προηγούμενες αναρτήσεις]

Σύνδρομο Capgras, Μέλη 'φαντάσματα', Συναισθησία και άλλες (ψευδ)αισθήσεις... [ΒΙΝΤΕΟ - ΑΡΘΡΟ]

Ο νευροεπιστήμονας Vilayanur Ramachandran [Βιλάιανουρ Ραματσάντραν] εξηγεί τι μπορεί να αποκαλύψουν οι εγκεφαλικές βλάβες σχετικά με την σύνδεση ανάμεσα στον εγκεφαλικό ιστό και την νόηση, χρησιμοποιώντας τρεις εκπληκτικές ψευδαισθήσεις ως παραδείγματα.

Χορεύουμε; [ΒΙΝΤΕΟ]

Από Science Networks

Μας αρέσει να τρώμε γιατί δεν θα επιβιώναμε χωρίς την ενέργεια που μας δίνει η τροφή. Μας αρέσει το σεξ γιατί χωρίς αυτό θα είχαμε εξαφανιστεί. Αλλά γιατί μας αρέσει να χορεύουμε και να τραγουδάμε;

Ο Eduardo Punset [στα πλαίσια της εβδομαδιαίας εκπομπής 'Redes' στην Ισπανική τηλεόραση TVE2] παίρνει συνέντευξη [στα Αγγλικά] από τον Νευροεπιστήμονα Lawrence Parsons, ο οποίος ερευνά τη σχέση των ανθρώπων με τη μουσική και τον χορό.

Μαθήματα διαχείρισης συναισθημάτων από την κοιλιά της μαμάς μας [ΒΙΝΤΕΟ]

Κατά τους 9 μήνες της εγκυμοσύνης, παρακολουθείται τακτικά η υγεία της μητέρας και του εμβρύου... Ωστόσο, λαμβάνει κανείς υπόψη τη συναισθηματική κατάσταση της εγκύου; Έχουμε επίγνωση του γεγονότος πως το άγχος που μπορεί να νιώθει η έγκυος μητέρα μεταδίδεται στο μωρό της;

Ο Eduardo Punset [στα πλαίσια της εβδομαδιαίας εκπομπής 'Redes' στην Ισπανική τηλεόραση TVE2] παίρνει συνέντευξη [στα Αγγλικά] από τη Vivette Glover, Ερευνήτρια στην Περιγεννητική Ψυχοβιολογία στο London Imperial College.

Αφιέρωμα: Παγκόσμια ημέρα του γέλιου [ΒΙΝΤΕΟ]

Ένα μικρό αφιέρωμα για την Παγκόσμια Ημέρα του Γέλιου...
Μία λίστα αναπαραγωγής με κάποια από τα πιο αυθεντικά γέλια που βρήκα στο youtube.
Για να θυμηθούμε πώς γελούσαμε ή πώς θα έπρεπε να γελάμε. Για να μην χρειαζόμαστε μία 'Παγκόσμια Ημέρα' να μας το θυμίζει!!! 
>>> Ας γελάσουμε...

Δυνατότητες και Όρια των Βασισμένων στην Τέχνη Ποιοτικών Μεθοδολογιών [ΣΥΜΠΟΣΙΟ]

Διήμερο Πανελλήνιο Διεπιστημονικό Συμπόσιο [Ρέθυμνο, 25-26/11/2011]

Η Εργαστηριακή Μονάδα Οικολογικής Ψυχολογίας και Βιωματικής, Ευρετικής και Διαλογικής-Επικοινωνιακής Ψυχοπαιδαγωγικής σε συνεργασία με το Διδασκαλείο του Παιδαγωγικού Τμήματος Προσχολικής Εκπαίδευσης της Σχολής Επιστημών Αγωγής του Πανεπιστημίου Κρήτης διοργανώνουν στις 25 & 26 Νοεμβρίου 2011 Διεπιστημονικό Συμπόσιο με διεθνή συμμετοχή με θέμα«Δυνατότητες και Όρια των Βασισμένων στην Τέχνη Ποιοτικών Μεθοδολογιών: Διευρύνοντας τις Προοπτικές στον Ερευνητικό Σχεδιασμό». 

Τυφλοί που 'ανοίγουν τα μάτια' απαντούν σε φιλοσοφικό ερώτημα [ΑΡΘΡΟ]

Αναδημοσίευση από in.gr [11/4/2011]

Θα μπορούσε κάποιος που γεννήθηκε τυφλός να αναγνωρίσει τα αντικείμενα γύρω του, αν αποκτούσε ξαφνικά την όρασή του; Το ερώτημα, που απασχόλησε φιλοσόφους και επιστήμονες για πάνω από τρεις αιώνες, φαίνεται να βρίσκει απάντηση χάρη σε ένα πείραμα με τυφλά παιδιά που βρήκαν το φως τους. Η ασυνήθιστη μελέτη έδειξε ότι τα παιδιά που αντικρίζουν για πρώτη φορά τον κόσμο αρχικά δεν μπορούν να αναγνωρίσουν με τα μάτια τα αντικείμενα που αναγνώριζαν με την αφή, αναφέρουν οι Αμερικανοί ερευνητές  στο περιοδικό Nature Neuroscience. 

Τυφλή όραση: Η περίπτωση του άνδρα που έβλεπε χωρίς να το ξέρει [ΑΡΘΡΟ]

Αναδημοσίευση από in.gr [23/12/2008]
Ένας άνδρας που έμεινε εντελώς τυφλός έπειτα από εγκεφαλική βλάβη μπορεί άνετα να αποφεύγει τα εμπόδια στο δρόμο του και να αντιλαμβάνεται τις εκφράσεις στα πρόσωπα των γύρω του, διαπιστώνουν με έκπληξη δύο ερευνητικές ομάδες. Φαίνεται ότι αυτή η «τυφλή όραση» βασίζεται σε σήματα από τα μάτια που δεν γίνονται αντιληπτά από τη συνείδηση.

Ο Elman μιλάει για την ανθρώπινη γλώσσα [ΔΙΑΛΕΞΗ]

Σε μία ομιλία του, ο Καθ. Jeff Elman, παρουσιάζει ερευνητικά πορίσματα που μας επιτρέπουν να κατανοήσουμε γιατί η ανθρώπινη γλώσσα είναι τόσο διαφορετική από τα συστήματα επικοινωνίας των άλλων ζώων.

ΗΜΕΡΙΔΑ: ΓΛΩΣΣΑ & ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ [Αθήνα, 13.04.2011]

Υπό αμφισβήτηση η θεωρία των «κοινών αρχών» στις γλώσσες [ΑΡΘΡΟ]

Αναδημοσίευση από www.kathimerini.gr [15.04.2011]

Η ύπαρξη κοινών χαρακτηριστικών σε όλες τις γλώσσες, που οφείλονται στην κοινή δομή των ανθρωπίνων εγκεφάλων, ήταν μία θεωρία γενικά αποδεκτή από τον επιστημονικό κόσμο. Ωστόσο, έρευνα που δημοσιεύτηκε στο «Nature», αξιοποιεί μεθόδους της εξελικτικής βιολογίας για να προσδιορίσει τον τρόπο εξέλιξης της γραμματικής σε διαφορετικές «γλωσσικές οικογένειες». Κατά την έρευνα, τα κοινά χαρακτηριστικά που εντοπίζονται σε κάθε «γλωσσική οικογένεια» αναπτύχθηκαν ανεξάρτητα σε κάθε περίπτωση. Σύμφωνα με τους συντελεστές της, η πολιτιστική εξέλιξη περισσότερο και όχι τόσο η βιολογία επηρεάζει την ανάπτυξη των γλωσσών.

Μουσική Νόηση [ΒΙΝΤΕΟ & ΒΙΒΛΙΟ]

Ένα ενδιαφέρον βίντεο για τη Μουσική από την ερευνητική ομάδα Music Cognition του Πανεπιστημίου του Amsterdam, με επικεφαλής τον Καθ. Henkjan Honing.
Κι ένα πολύ πρόσφατο βιβλίο...

Πορτραίτα του Εγκεφάλου χθες και σήμερα [ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ]

Υπέροχες απεικονίσεις του ανθρωπίνου εγκεφάλου, σήμερα και χθες...
Από το Νοσοκομείο της Μασαχουσέτης: Proto Magazine, James Panero.
Brain Imaging: A Beautiful Mind
>>> Κατεβάστε το άρθρο σε pdf

Τρία δευτερόλεπτα [ΕΡΕΥΝΑ]

Διάβασα για ένα πολύ ενδιαφέρον θέμα... Ένα άρθρο [Nagy, 2011] το οποίο στηρίζει την άποψη πως οι εμπειρίες μας, όπως τις βιώνουμε υποκειμενικά και όπως εκφράζονται μέσα από τη συμπεριφορά μας, οργανώνονται σε μονάδες των 3 δευτερολέπτων... ή αλλιώς, πως η αίσθηση του 'τώρα' τείνει να έχει διάρκεια 3 δευτερολέπτων.

Συνεργαζόμενες ... προβοσκίδες [ΕΡΕΥΝΑ]

Αναδημοσίευση από την Ελευθεροτυπία [8/3/2011]

Την αναγκαιότητα της συνεργασίας κατανοούν και οι ελέφαντες, σύμφωνα με νέα βρετανική επιστημονική έρευνα, κι έτσι εντάσσονται και αυτοί στο «ελιτίστικο κλαμπ» κοινωνικών και νοημόνων ζώων, μαζί με τους χιμπατζήδες, τις ύαινες, τα κοράκια, τα δελφίνια και τους ανθρώπους.

Γλώσσα και αναπαράσταση του χρόνου [ΕΡΕΥΝΑ]

Από το άρθρο Boroditsky, Fuhrman & McCormick (2010)
Ο χρόνος είναι μία βασική διάσταση της εμπειρίας. Στο άρθρο αυτό διερευνούμε κατά πόσο κάποια γλωσσικά και πολιτισμικά χαρακτηριστικά μπορούν να επηρεάσουν το πώς σκεφτόμαστε για τον χρόνο. Ειδικότερα, προτείνουμε πως οι ομιλητές της Αγγλικής και της Μανδαρικής γλώσσας [Mandarin Chinese / διάλεκτος της Κινέζικης γλώσσας] σκέφτονται για τον χρόνο διαφορετικά.

Τεστ ευφυΐας ή ανοησίας.... [ΑΡΘΡΟ]

Από την Ελευθεροτυπία, Σάββατο 13 Νοεμβρίου 2010
Ένα άρθρο σχετικά με τα Τεστ νοημοσύνης και την αξιολόγηση της ανθρώπινης νόησης.

Η Μουσική στην αποκατάσταση νευρολογικών παθήσεων [ΒΙΝΤΕΟ]

Δύο βίντεο σχετικά με τη δύναμη της μουσικής, την επιρροή που ασκεί στη λειτουργία του εγκεφάλου και τις δυνατότητες που προσφέρει για την αποκατάσταση, διατήρηση και βελτίωση της φυσικής, συναισθηματικής και νευρολογικής λειτουργίας ατόμων με νευρολογικές παθήσεις.

Πάλι για τη συναισθησία [ΑΡΘΡΟ]

Βρήκα μία παλιά ανάρτηση στο blog 'Ψυχολογείν' με τίτλο: 'Συναισθησία: βλέπω αυτό που ακούς... (22/11/2008)

Την παραθέτω στη συνέχεια...

Η χημεία της μουσικής απόλαυσης [ΕΡΕΥΝΑ]

O Robert Zatorre είναι ένας επιστήμονας - μουσικός που ερευνά τη σχέση της μουσικής με τον εγκέφαλο. Στην ιστοσελίδα του μπορεί κανείς να βρει ποικίλες πληροφορίες σχετικά με την έρευνά του. 

Σε μία πρόσφατη εργασία της ερευνητικής του ομάδας, η οποία δημοσιεύθηκε στο Nature Neuroscience, μελετήθηκε η ενεργοποίηση διαφορετικών εγκεφαλικών περιοχών και η έκκριση ντοπαμίνης (της γνωστής ουσίας που μας προκαλεί αίσθημα ευχαρίστησης) κατά την ακρόαση μουσικής (πολλές άλλες φυσιολογικές αντιδράσεις μελετήθηκαν επίσης). 

Ένα χαμόγελο ... [ΕΡΕΥΝΑ]

Διάβασα ένα πολύ ενδιαφέρον άρθρο σχετικά με το 'χαμόγελο'. Στο Niedenthal et al. (2010) παρουσιάζονται μία σειρά ερευνών σχετικά με τη φύση του χαμόγελου, τη μορφολογία του, αλλά και άλλους παράγοντες που συντελούν στην αναγνώριση ενός χαμόγελου ως 'αυθεντικού' (και όχι ψεύτικου).
Φαίνεται πως οι άνθρωποι ερμηνεύουμε τα χαμόγελα, όχι απλά συγκρίνοντας τη γεωμετρία ενός προσώπου με κάποιο πρότυπο χαμόγελου, ή λαμβάνοντας υπόψη τις συνθήκες κάτω από τις οποίες κάποιος χαμογελά για να συμπεράνουμε αν το χαμόγελο δικαιολογείται από αυτές. Πιο σημαντικά, οι άνθρωποι φαίνεται πως ερμηνεύουμε τα χαμόγελα μέσω της μίμησης. Όταν κοιτάμε κατάματα κάποιον που χαμογελά, χωρίς να το αντιλαμβανόμαστε μιμούμαστε το χαμόγελό του. Στο άρθρο τους οι Niedenthal et al. παρουσιάζουν μελέτες που οδηγούν στο συμπέρασμα πως αυτή η ακούσια μίμηση ενεργοποιεί στον αποδέκτη τις ίδιες εγκεφαλικές περιοχές που είναι ενεργές στον εγκέφαλο του πομπού του χαμόγελου (π.χ. το 'σύστημα ανταμοιβής' του εγκεφάλου [Reward System] όταν το χαμόγελο είναι αυθεντικό).

Patricia Kuhl: The linguistic genius of babies [ΒΙΝΤΕΟ]

H Καθ. Patricia Kuhl είναι διεθνώς αναγνωρισμένη για την έρευνά της στον τομέα της Ανάπτυξης της Γλώσσας. Μεταξύ άλλων, έχει διεξάγει πληθώρα ερευνών για το πώς η πρώιμη έκθεση των βρεφών σε γλωσσικά ερεθίσματα επηρεάζει τη 'δικτύωση' του εγκεφάλου τους. Στο ακόλουθο βίντεο η Δρ. Kuhl παρουσιάζει κάποια από τα ευρήματά της σχετικά με την ανάπτυξη της ικανότητας των βρεφών να αναγνωρίζουν τους ήχους της γλώσσας τους.

3o Πανελλήνιο Συνέδριο Γνωσιακής Επιστήμης [ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ]

Μουσική και Ανθρώπινος Νους [ΒΙΝΤΕΟ]

Ένα ακόμα βίντεο για τη Μουσική ...

Ένα επεισόδιο της σειράς "Grey Matters," στο οποίο ο Aniruddh Patel του Neurosciences Institute, μιλά σχετικά με τη μουσική, τη σχέση της με τη νόηση και τον ανθρώπινο εγκέφαλο.   [4/2006]

Το φαινόμενο της συναισθησίας: Μια ανασκόπηση [ΑΡΘΡΟ, ΒΙΝΤΕΟ]

Ένα άρθρο από το περιοδικό ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ: Αρχεία Νευρολογίας και Ψυχιατρικής καθώς και ένα βίντεο, σχετικά με το φαινόμενο της συναισθησίας...

Η έδρα του χιούμορ στον εγκέφαλό μας [ΑΡΘΡΟ]

Αναδημοσίευση από την 'Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία' [19/12/2010]

Μια σειρά επιστημονικών πειραμάτων αποκάλυψε ότι ο εγκέφαλος κάνει χρήση δύο διαφορετικών νευρωνικών κυκλωμάτων. Καθένα από αυτά καθορίζει αν το αστείο που ακούμε θα μας αφήσει αδιάφορους ή θα μας κάνει να γελάσουμε, κι αν ναι, πόσο. Τα εν λόγω κυκλώματα συνδέονται σε μεγάλο βαθμό με την προσωπικότητα και το φύλο. Γι' αυτό κάθε άνθρωπος έχει τη δική του «αίσθηση του χιούμορ».

Ένας καθρέφτης στο κεφάλι μας [ΑΡΘΡΟ]

Αναδημοσίευση από την Ελευθεροτυπία [5/2/2011]
Ένα άρθρο σχετικά με τους Κατοπτρικούς Νευρώνες και την Ενσυναίσθηση.

Γιατί η χαρά, η λύπη ή η πλήξη που «βλέπουμε» στα πρόσωπα των άλλων είναι μεταδοτικές και επηρεάζουν βαθύτατα τη διάθεσή μας; Γιατί το χασμουρητό, το γέλιο ή το κλάμα είναι τόσο κολλητικά;

Θεραπεία μετά μουσικής [ΑΡΘΡΟ]

Αναδημοσίευση από την Ελευθεροτυπία [13/3/2009]

Ένα άρθρο για τη μουσικοθεραπεία.

Βάλσαμο στις ψυχές των παιδιών που βιώνουν συνθήκες που εμποδίζουν την υγιή γνωστική, σωματική και συναισθηματική τους ανάπτυξη, αποτελεί τελικά η μουσική. Οπως λένε οι ειδικοί, η μουσική προσφέρει στα παιδιά την ασφάλεια που χρειάζονται προκειμένου να αναπτυχθούν φυσιολογικά.

"Η δύναμη της μουσικής, στηρίζεται στην ανθρώπινη ανάγκη για επικοινωνία και ψυχική επαφή μέσα από τρόπους μη-λεκτικούς.

Ενσυναίσθηση: πώς ο νους μας ιδιοποιείται τα αλλότρια πάθη [ΑΡΘΡΟ]

Ένα άρθρο σχετικά με την Ενσυναίσθηση.

Αναδημοσίευση από την Ελευθεροτυπία [29/1/2011]

Τι ακριβώς συμβαίνει «μέσα» μας όταν βλέπουμε ένα γνωστό ή και άγνωστο πρόσωπο να σφαδάζει από τον πόνο ή ένα παιδάκι να κλαίει απαρηγόρητο; Εύκολα διαπιστώνει κανείς ότι σε αυτές τις περιπτώσεις δεν αντιλαμβανόμαστε απλώς τις εκδηλώσεις χαράς ή λύπης των άλλων, αλλά έχουμε τη δυνατότητα να βιώνουμε προσωπικά και σχεδόν σωματικά τέτοια αλλότρια συναισθήματα. Για να περιγράψει την αινιγματική ικανότητά μας να μοιραζόμαστε από κοινού και να βιώνουμε σε πρώτο πρόσωπο τα συναισθήματα ενός τρίτου προσώπου η σύγχρονη νευροψυχολογία καταφεύγει στην έννοια της «ενσυναίσθησης».

Ο μεσημεριανός ύπνος βοηθάει τη μνήμη μας [ΑΡΘΡΟ]

Ένα άρθρο για την επίδραση του ύπνου στη μνήμη.

Αναδημοσίευση από την Ελευθεροτυπία [6/2/2011]

[...] Εχοντας μείνει και οι ίδιοι έκπληκτοι από τα ευρήματά τους, γερμανοί ερευνητές μόλις κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι ο καλύτερος τρόπος για να μην ξεχάσουμε ένα ποίημα ή ένα θεώρημα που μόλις μάθαμε μπορεί κάλλιστα να είναι ...ένας υπνάκος [...]

Λέξεις και Σκέψεις [Χιούμορ]

Words and Thoughts - Calamities of Nature

Το χιούμορ προκαλεί ευφορία κατά τον ίδιο τρόπο με την κοκαΐνη

Αναδημοσίευση από το περιοδικό Focus [5/12/2003]

'Σύμφωνα με έρευνα Αμερικανών επιστημόνων, το χιούμορ ίσως προκαλεί ευφορία επειδή ενεργοποιεί στον εγκέφαλο τα κέντρα επιβράβευσης στα οποία δρα και η κοκαΐνη, η απόκτηση χρήματος και η θέα όμορφων προσώπων'.

Temple Grandin - Thorkil Sonne: Ο κόσμος χρειάζεται όλων των ειδών τα μυαλά [ΒΙΝΤΕΟ]

Μία Αμερικανίδα ζωολόγος και ένας Δανός επιχειρηματίας μιλούν για τον αυτισμό και αποδεικνύουν έμπρακτα πόσο ο κόσμος χρειάζεται τα 'αυτιστικά μυαλά'...

H Susan Savage-Rumbaugh μιλά για τους χιμπαντζήδες Bonobo [ΒΙΝΤΕΟ]

Από το TED.com [Φεβρ. 2004]

H Susan Savage-Rumbaugh, πρωτοπόρος ερευνήτρια της επικοινωνίας στα πρωτεύοντα θηλαστικά, μιλά για τους χιμπατζήδες Bonobo [Πυγμαίοι Χιμπαντζήδες (Pan paniscus)]. Πρωταγωνιστεί ο διάσημος Kanzi.

Λίγο χιούμορ... [Calamities of Nature]

Μερικές γελοιογραφίες...

Τι θυμόμαστε από τα πρώτα χρόνια της ζωής μας; [ΕΡΕΥΝΑ]

Σχετικά με την Παιδική Αμνησία. Ένα πρωτότυπο πείραμα.

Πριν από περίπου έναν αιώνα, ο Φρόιντ (Freud, 1916; Bauer, 2004) αναφέρθηκε στο φαινόμενο της Παιδικής Αμνησίας (Childhood Amnesia). Είχε παρατηρήσει πως ως ενήλικες δεν θυμόμαστε γεγονότα που συνέβησαν κατά τα πρώτα χρόνια της ζωής μας. Αν και η εξήγηση που είχε δώσει θεωρείται πλέον παρωχημένη (πίστευε πως οι μνήμες των πρώτων ετών καταστέλλονται επειδή είναι 'τραυματικές', χωρίς ωστόσο να εξηγεί γιατί δεν θυμόμαστε τουλάχιστον τις ευχάριστες εμπειρίες), γνωρίζουμε πως το φαινόμενο αυτό είναι -εν μέρει- πραγματικό. 

Βήματα προς μία πιο αντικειμενική διάγνωση του Αυτισμού

Από ScienceDaily (2/12/2010)

Ερευνητές στο Νοσοκομείο McLean (Harvard) και το Παν/μιο της Utah ανέπτυξαν το καλύτερο μέχρι στιγμής «βιολογικό» τεστ για τη διάγνωση του Αυτισμού, που βασίζεται σε Μαγνητική Τομογραφία [MRI]. Το τεστ εντόπισε με ακρίβεια της τάξης του 94% άτομα με αυτισμό υψηλής λειτουργικότητας.

Η μουσική της Γλώσσας

Απόσπασμα από δημοσίευμα στο Scientific American, Mind, 24 Ioυνίου 2010

Η μήτρα της μητέρας είναι ένας κόσμος γεμάτος μουσική. Ακόμα και αν η μητέρα δεν τραγουδά ή δεν ακούει μουσική, η μουσική της ομιλίας της γίνεται αντιληπτή από το έμβρυο. Μαθαίνει να αναγνωρίζει τις μελωδίες που η μητέρα του αρθρώνει ακόμα και αν αυτές παραμορφώνονται μέχρι να φθάσουν σε αυτό. Οι μελωδίες αυτές αποτελούν θεμέλιο για τη δημιουργία του δεσμού μεταξύ της μητέρας και του βρέφους καθώς και για την ανάπτυξη της γλώσσας.

Πώς τα πουλιά μαθαίνουν να τραγουδούν [ΒΙΝΤΕΟ]

Μία πολύ ενδιαφέρουσα σειρά ερευνών από το Ερευνητικό Εργαστήριο 'Lab of Animal Behavior' του Ofer Tchernichovsky (Division of Science, The City College of New York) που μελετά τη δυναμική της μάθησης πολύπλοκων φωνητικών παραγωγών από ένα είδος πουλιών (zebra finches) και τις εγκεφαλικές διεργασίες που στηρίζουν αυτή την ικανότητα.

Στο ακόλουθο βίντεο συνοψίζονται κάποια από τα ευρήματα και συζητούνται σε σχέση με την ικανότητα μάθησης της γλώσσας από τους ανθρώπους.

Τα πουλιά ονειρεύονται ότι τραγουδούν

Αναδημοσίευση από το in.gr [27/10/2000]

Τα πουλιά κάνουν 'πρόβες' στα τραγούδια τους όταν κοιμούνται, σε μια προσπάθεια να βελτιώσουν τις φωνητικές τους επιδόσεις. Η σχετική έρευνα, που έγινε στο σπίνο-ζέβρα (zebra finch) της Αυστραλίας, αποκαλύπτει ότι οι νευρώνες στον εγκέφαλο του πτηνού ενεργοποιούνται κατά τη διάρκεια του ύπνου με τον ίδιο τρόπο με τον οποίο ενεργοποιούνται όταν το πουλί τραγουδά.

Τυφλός Βρετανός μαθαίνει να βλέπει με τη γλώσσα

Αναδημοσίευση από in.gr [26/03/2010]

Η ζωή ενός Βρετανού στρατιώτη που τυφλώθηκε στο Ιράκ άλλαξε χάρη σε ένα πειραματικό σύστημα που μετατρέπει τις εικόνες σε ηλεκτρικά ερεθίσματα τα οποία διοχετεύονται στη γλώσσα. Ο Κρεγκ Λούντμπεργκ, 24 ετών, μπορεί να διαβάσει, να διακρίνει σχήματα και να περπατά χωρίς βοήθεια απλά τοποθετώντας στο στόμα του μια πλαστική συσκευή που θυμίζει γλειφιτζούρι.

Σπάνια εγκεφαλική βλάβη προκαλεί ανοσία στο φόβο [ΑΡΘΡΟ]

Αναδημοσίευση από in.gr [19/12/2010]

Φίδια, αράχνες, κλέφτες και στοιχειωμένα σπίτια: τίποτα δεν μπορεί να φοβίσει μια 44χρονη Αμερικανίδα, θύμα μιας σπάνιας γενετικής διαταραχής που κατέστρεψε το «κέντρο του φόβου» στον εγκέφαλό της.

Ιστοσελίδες & Blogs για την Ψυχολογία της Μουσικής και τη Μουσικοθεραπεία

ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΕΣ

• The Society for Music Perception and Cognition

BLOGS

• Music Matters: A Blog on Music Cognition - Henkjan Honing
• Music Psychology Blog: Victoria Williamson
• Music Therapy Research Blog

[Αν γνωρίζετε κάποιο σχετικό website ή blog, μπορείτε να το προτείνετε με ένα σχόλιο στη συνέχεια].